وب سایت رسمی
دکتر غلامرضا احتجاب
دانش آموختۀ رشتۀ رادیوتراپی انکولوژی
 

آدرس مطب: تهران - خیابان فاطمی غربی - بعد از چهار راه کارگر - نبش سیندخت شمالی - پلاک 13 - طبقه 3 - واحد 7
ملاقات: روزهای شنبه، دوشنبه و چهار شنبه از ساعت 16 الی 20 با تعیین وقت قبلی
تلفن: 66569587-21-98+

 

عوارض دیررس رادیوتراپی و نحوه برخورد با آنها


عوارض دیررس، عوارضی است که حداقل 6 ماه بعد از اتمام رادیوتراپی بروز می کند. عوارض جانبی دیررس نادر هستند ولی اتفاق می افتند. خیلی مهم است که بیمار برای بقیه عمرش به انکولوژیست مراجعه  و پیگیری داشته باشد.
ابتلا به عوارض جانبی به عواملی بستگی دارد:
·  ناحیه ای از بدن که درمان شده است.
·  دوز و طول دوره رادیوتراپی
·  آیا بیمار قبل، هنگام یا بعد از رادیوتراپی تحت شیمی درمانی قرار گرفته است یا خیر.
پزشک  در مورد عوارض جانبی دیررس و راه های جلوگیری از آن و راه های کنترل و درمان با بیمار صحبت کند.
بعضی از عوارض جانبی دیررس شامل مشکلات مغزی، ناباروری، ناراحتی های موضعی، اِدِم لنفاوی، مشکلات و ناراحتی های دهان و دندان و سرطان های ثانویه می باشند.

مشکلات مغزی:

مشکلات مغزی چیست؟

 رادیوتراپی مغز ممکن است بعد از گذر چند ماه یا چند سال از درمان باعث بروز مشکلاتی شود. عوارض عبارتند از کاهش حافظه، مشکلات در حل مسائل، مشکلات حرکتی، مشکلات تفکری یا تغییرات و اختلالات شخصیتی. گاهی، سلول های مرده تومور، توده ای را در مغز تشکیل می دهند به این توده نکروز رادیویی گفته می شود.

راه های کنترل و برخورد:

بیمار باید برای بقیه عمر تحت نظر و مراقبت پزشک  قرار بگیرد. اگر بیماری دچار عوارض شود باید تست ها و آزمایش هایی انجام دهد تا مشخص شود آن عوارض ناشی از عود سرطان است یا عوارض دیررس است.
اگر کسی دچار عوارض باشد پزشک :
·  با بیمار در مورد کنترل و برخورد با آن صحبت می کنند.
·  ممکن است بیمار را  به مشاور پزشکی یا گفتار درمانی و توانبخشی وکاردرمانی تا به او در از بین بردن عوارض کمک کنند.
·  ممکن است داروهایی تجویز کند برای کاهش علائم، انجام جراحی را توصیه کند.
 
ناباروری:

در مردان ناباروری به این معناست که آن ها نمی توانند خانمی را باردار کنند، در خانم ها ناباروری به این معناست که نمی توانند باردار شوند.

اختلالات مفاصل :

 مشکلات مفاصل چیست؟

رادیوتراپی می تواند باعث آسیب و ضعف بافت قسمتی که در حال درمان است، شود. این موضوع می تواند باعث کاهش حرکت مفاصل مانند فک ها شانه یا استخوان لگن شود. گاهی مشکلات مفاصل ماه ها تا سال ها بعد از اتمام رادیوتراپی بروز می کند.

 راه های کنترل وبرخورد آن :

فرد باید به علائم اولیه ناراحتی های مفصلی توجه کند. این علائم شامل :
·  مشکل در باز کردن کامل دهان
·  درد در هنگام انجام بعضی از حرکات، مانند گذاشتن دست بالای سر یا قرار دادن دست در جیب پشتی شلوار.
او باید در این حالت با پزشک  خود صحبت کند، و شاید آنها ، او را به فیزیوتراپیست ارجاع دهند تا میزان ناراحتی مفاصل را ارزیابی کند. فیزیوتراپیست می تواند برای کاهش درد، افزایش قدرت و میزان حرکت تمرین ها و حرکاتی را تجویز کند.

اِدِم لنفاوی (Lymphedema) :

اِدِم لنفاوی چیست؟

ورم دست یا پا که در نتیجۀ افزایش مایع لنفاوی ایجاد می شود. ادم لنفاوی وقتی گره های لنفاوی در طی جراحی برداشته شده یا بر اثر رادیوتراپی آسیب دیده باشند ایجاد می شود. اگر بیمار متوجه ایجاد ورم در دست یا پا در ناحیه ای که رادیوتراپی شده است، شد باید آن را به پزشک  خود اطلاع دهد.

راه های کنترل وبرخورد آن :

·  مراجعه به پزشک : فرد باید از پزشک خود احتمال دچار شدن به اِدِم لنفاوی و راه های جلوگیری از آن را سؤال کند. پزشک  ممکن است تمرین ها، داروها، یا استفاده از باندهای نواری و کشی را توصیه کند. گاهی بهتر است بیمار به فیزیوتراپیست مراجعه کند.

· 
فعال بودن : ورزش و تمرین از بروز اِدِم لنفاوی جلوگیری می کند و آن را درمان می کند. بیمار باید از پزشک، یا فیزیوتراپیست خود در مورد فعالیت هایی که بهتر است انجام دهد را بپرسد.

· 
مراقبت از دست یا پا :
o  استفاده روزانه از لوسیون و کرم های پوست.
o  پیش گیری از آفتاب سوختگی. اگر فرد مجبور است به هر دلیلی در معرض آفتاب قرار گیرد باید از لباس های آستین بلند، شلوار و ضد آفتاب با  30SPF یا بیشتر استفاده کند.
o  پوشیدن دستکش هنگام باغبانی یا آشپزی.
o  صاف کوتاه کردن ناخن های پا، سوهان زدن ناخن های دست، قطع نکردن پوست های سفت دور ناخن.
o  پاکیزه نگه داشتن پاها و پوشیدن جوراب های نخی و خشک.
o  پاک کردن بریدگی ها با آب و صابون و بعد از آن استفاده از پماد های ضد عفونی کننده.
o  دوری کردن از اجسام بسیار سرد یا گرم مانند کمپرس یخ یا کیسۀ آب گرم.
o  فشار نیاوردن به دست یا پا. به عنوان مثال بیمار نباید هنگام نشستن پاهایش را روی هم بیندازد یا کیف پول خود را در طرفی که رادیوتراپی داشته است بگذارد.
o  پوشیدن لباس های آزاد که یقه های چسبان یا کمر بند ندارند.
 
· 
توجه به علائم اولیه اِدِم لنفاوی : در صورت مشاهدۀ یک یا چند تا علائم زیر بیمار باید با پزشک  خود تماس بگیرد:
o  درد یا احساس سنگینی در دست یا پا
o  احساس تنگی و فشار در دست یا پا
o  سختی در پوشیدن کفش ها یا انگشتر
o  ضعف دست یا پا
o  قرمزی، تورم یا سایر علائم عفونت.

تغییرات در دهان:

  مشکلات دهانی چیست؟

  رادیوتراپی سر و گردن می تواند باعث بروز عوارضی دیررس در دهان شود. این مشکلات شامل خشکی دهان، ایجاد حفره یا از بین رفتن استخوان فک شود.

راه های کنترل وبرخورد آن :

·  مراجعه به دندان پزشک : بهتر است بیمار تا 6 ماه هر 2-1 ماه برای چک آپ و بررسی دندان ها به دندانپزشک مراجعه کند. در این مدت دندان پزشک به دنبال تغییراتی در دهان، دندان ها و فک می گردد.

· 
تمرین دادن فک ها : بازو بسته کردن فک 20بار در هر دور، هر روز باید سه دور این تمرین انجام شود حتی اگر فک سخت و سفت نشده است.

· 
مراقبت از دندان ها و لثه ها: استفاده از نخ دندان و فلوراید به صورت روزانه و مسواک زدن دندان ها بعد از غذا و قبل از خوابیدن.

· 
قبل از هر جراحی دندان یا لثه دندان پزشک باید با اُنکولوژیست تماس بگیرد : دندان قسمتی که تحت رادیوتراپی قرار گرفته است نباید کشیده شود. ممکن است گزینه های دیگری غیر از جراحی هم وجود داشته باشد.

سرطان های ثانویه :

سرطان ثانویه چیست؟

رادیوتراپی می تواند سال ها بعد از اتمام درمان باعث یک سرطان جدید شود.

این اتفاق خیلی شایع نیست .


راه های کنترل وبرخورد آن :

بیمار باید برای بقیه عمر تحت نظر و چک آپ اُنکولوژیست برای سرطانی که درمان شده است و سرطان جدیدی که ممکن است رخ دهد قرار بگیرد.
 

 

آخرین مقالات و مطالب
🔶محققان با بررسی فواید احتمالی زردچوبه، به حقایق جالبی دست یافتند. مصرف تنها یک قاشق چای خوری زردچوبه در غذا می تواند باعث تغییر بزرگی بر روی ژن هایی که با بروز سرطان، آلرژی و حتی افسردگی شود. اما جالب تر از آن این است که مصرف قرص یا...
ادامه مطلب...
در مجمع سالانه انجمن مطالعات سرطان امریکا که در فیلادلفیا برگزار شد، شواهدی ارائه شد که نشان می داداستفاده بیش از اندازه از مکمل های غذایی به خصوص مکمل های بتاکاروتن ، فولیک اسید و ویتامین E می تواند خطر ابتلا به سرطان را افزایش دهد. استفاده بیش از حد از...
ادامه مطلب...

محل تبلیغات
اینجا محل تبلیغات داخلی و یا خارجی شرکت می باشد.
 


دکتر غلامرضا احتجاب دانش آموختۀ رشتۀ رادیوتراپی انکولوژی از دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی و دارای دانشنامۀ تخصصی در این رشته می باشند.
ایشان از سال 1382 مشغول تحقیق و پژوهش در این رشته بوده و دارای مقالات تخصصی در زمینۀ نوروتوکسیسیته داروهای شیمی درمانی، اثر Her2 status در متاستاز های مغزی سرطان پستان و مقالات دیگر در زمینۀ داروی Herceptin و بیماری لنفوم می باشد. ایشان در حال حاضر در زمینۀ شیمی درمانی و پرتودرمانی سرطان های توپر همچون سرطان های پستان، دستگاه گوارش، پروستات و مثانه و ریه مشغول فعالیت هستند.

نشانی مطب: تهران - خیابان فاطمی غربی - بعد از چهار راه کارگر - نبش سیندخت شمالی - پلاک 13 - طبقه 3 - واحد 7
تلفن تماس: 8-66569587-021


Telegram Channel: @drehtejab

نشانی مرکز رادیوتراپی گاندی: خیابان گاندی جنوبی، روبروی آنتن سیمای پنج، نبش کوچه ترابنده، پلاک 130 ، طبقه 3 زیرزمین. بخش رادیوتراپی
تلفن: 88193795-021 ، 88207807-021
نمایش سایت در زبان های دیگر: العربية